Tuesday, February 20, 2018

නැවත උපන් මූසිල


අපේ සිංහල සාහිත්‍යයේ හරි අපූරු චරිත ඉන්නවා. ඒ චරිත බිහි උනේ අවුරුදු සිය ගාණකට කලින් උනාට අදත් අපි ඒ චරිත ගැන කතා කරනවා. මොනවහරි කවට කමක් කලොත් අපිට මතක් වෙන්නේ අන්දරේ. අති පණ්ඩිත වැඩක් කරලා අනාගත්තොත් මහදැනමුත්තා තමයි මතක් වෙන්නේ. කෙලෙහි ගුණ නොදන්නා කමට නම් දරාපු චරිතේ මූසිල. මේ චරිත බිහිකරපු කවියෝ එහෙම නැත්තං කතන්දර කාරයෝ ඒ චරිත වලට ආභාෂය ලබා ගත්තේ අපේ සමාජෙන්ම තමයි. ඒ කාලේ ඒ ඒ චරිත වලට පන පොවපු හැබෑ චරිත හිටිය වගේම අද කාලෙත් එහෙම චරිත ජීවත් වෙනවා.  උදාහරණෙකට මූසිල ගම්මුකො. කොහොමින් කොහොම හරි මිනිස්සු රවට්ටලා ඉහලටම ගියත්, කෙලෙහිගුණ නොදන්නාකම හිංදා පජාති වෙන චරිත නැද්ද හා අද රටේ ලෝකේ?


නෑ? එතකොට නෑ කියලමද හිතන්නේ? හා...ඉතිං ඔබ තමුන්නහෙලා එහෙම හිතනවනං මට මොකෝ? හැබැයි නිකමට වගේ මතක් කර ගම්මුද මූසිල ගේ කතාව?

මූසිල... මූසිල.... කියනකොට නිකං මහා මූසල ගතියක් දැනෙනවනේ. සමහර විට නමද දන්නේ නෑ මිනිහට හෙනහුරාට හිටියේ. එහෙම නැතුව සිරිදාස වගේ ලස්සන, සිරියාවක් තියන නමක් තිබ්බ නං සමහරවිට ගුත්තිල පඬිතුමාට වඩා මූසිලට නෑ... නෑ ...පොඩ්ඩක් වැරදුනා සිරිදාස කැමති මිනිස්සු ප්රමානේ වැඩි වෙන්ඩත් තිබුනා. ඔන්න හිංදා අද කාලේ මූසිලට මම කියන්නේ සිරිදාස කියලා හොඳේ. ඔබ තමුන්නැහෙලා කැමති කැමති නමක් දා ගන්ඩලා.

Saturday, February 17, 2018

ආර්යයෝ සොයා යෑම


පහුගිය ලිපියෙන් අපි කතා කරානෙ භාෂා ගස් කියල හඳුනා ගන්ඩ පුළුවන් එක මව් බසකින් නිර්මාණය වෙච්ච එහෙම නැත්තං එක බසක් මූලික කරගෙන සම්භවය වෙච්ච භාෂා ගණනාවක් අදත් ලෝකයේ පවතින බව. ඇත්තටම අපේ කතාව පටන් ගත්තේ බටහිර ආසියාවේ හා මධ්යම යුරෝපයේ ජීවත් වෙච්ච එඬේර ගෝත්රිකයන් පිරිසක් අලුත් වාසස්ථාන හොයාගෙන නැගෙනහිර දෙසට හා බටහිර දෙසට සංක්රමණය වීම ගැන කතා කරලා. එහෙම බටහිර පැත්තට ගියපු අය යුරෝපයේ බොහෝ ප්රදේශ වලට සංක්රමණය උනා. අද අපි හොයල බලන්නේ නැගෙනහිර පැත්තට ගිය කට්ටිය එහෙම නැත්තං අපේ ආදී මුතුන් මිත්තෝ පිරිසක් ගැන. මේ සිතියමේ දැක්වෙන්නේ අය පැතිරිලා ගිය විදිහ.



කොහොමද පැතිරිලා ගියේ? දඬුමොනරෙන් රූං ගාලා ඉගිලිලා නේද? නෑ බොලව් බොහොම මහන්සියෙන්, අඩියෙන් අඩිය, භාධක මැද්දෙන්, සීතලට, රස්නෙට, ගං වතුරට, කාන්තාරේ රස්නෙට, පිපාසාවට, බඩගින්නට එකා මත්තේ එකා නැහෙද්දී තමයි මේ ගමන ගියේ.

ඒ උනාට ඔය අවුරුදු සිය ගානක් සමහරවිට දාස් ගානක් ගත වෙච්ච ගමන බලාගෙන හිටපු කවුරුවත් දැන් ඉන්නවය? ඊට හපන් ඒ මුලිං ආපු කට්ටිය දැන් වෙන වෙන නං ගං හදා ගෙන. තමුංගේ ආරම්භය බොහොම අහිංසක විදිහට පටන් ගත්තු ගමනක් කියල පිලි ගන්ඩත් කැමති නෑ. ඉතින් මේ ගැන තියන වාද විවාද බොහොමයි. ඉතිං මම හිතුවා අපේ කතාවේ එක පියවරක් පන්නලා තුන්වැනි කොටසට යන්ඩ. මොකද දෙවැනි කොටස නිකං සුරංගනා කතාවක එහෙම නැත්තං විද්‍යා ප්‍රබන්ධෙක හැඩ රුව ගන්න හිංදා. ඒක පස්සේ කියන්නං.
තුන්වැනි කොටස පටන් ගන්නේ ඉන්දියාවෙන්. ඔය මුලින් පටන් ගත්තු ගමන ඉන්දියාවට ඇවිත් නතර උනාය. ඒ මිනිස්සුන්ගෙන් තමයි අද ඉන්න බොහෝ උතුරු ඉන්දියානුවන් පැවත එන්නේ සහ හුගක් උතුරු ඉන්දීය භාෂා වල ඇරඹුම වෙච්ච සංස්කෘත භාෂාව ගෙනාවෙත් මේ සංචාරක ගොපලු පිරිසය (ගමන පටන් ගන්නකොට ගොපල්ලෝ උනාට ගමන අතර මගදී මේ අය හොඳ ගොවියන් බවට පත්වෙනවා. ඒ කියන්නේ ඇත්තටම ඉන්දියාවට එන්නේ හොඳ ගොවීන් පිරිසක්) කියන කතාව දිරවගන්ඩ ඉන්දියානුවන්ට බැරි උනා. ඒ හිංදා ඒ අය, මේ මතයට නොයෙක් ප්‍රති විරුද්ධ මත ගෙනාවා. හරියට පහුගිය පළාත් පාලන චන්දෙ පැරදිච්ච අපේ බුලත් කොළ පාක්ෂිකයෝ වගේ. මේ පටලැවිල්ල ලෙහා ගන්ඩ කිසි මගක් නැතුව ඉන්දැද්දී අන්තිමට නවීන විද්‍යාව තමයි උදවු උනේ. අද කතාව ඒ ගැන.

Tuesday, February 13, 2018

බස් ගස දිගේ නගිමු



තැනිතලා බිම් වල ගෙවූ එඬේර ජීවිතය එපා වෙමින් තිබිණි. උපතේ සිට මරණය දක්වා ගොපල්ලන් ලෙස ගෙවන ජීවිතය කර්කශ විටෙක විනෝදජනකද වුවත් සැමවිටම අනතුරෙන් පිරී පැවතියේ විය. බඩගින්නද, පිපාසාවද, ලෙඩ දුක කිසිදා ජීවිතය හැර නොගිය තරම්ය. දැන් පැරණි තර්ජන මතට තවත් අභියෝගයක් එල්ල වී ඇත. මේ තැනිතලා ප්රදේශයට දැරිය නොහැකි තරමට ජනගහනය වර්ධනය වී ඇත. අපේ සියලු සතුන්ට කෑම සැපයීමට තවදුරටත් මේ තැනිතලාවට නොහැක. අප ඉදිරියේ ඇත්තේ විකල්ප දෙකකි. එකක් බඩගින්නත් සමග එන සමූහ මරණය පිලි ගැනීමය. දෙවැන්න නොදන්නා කඳුකරයට ගොස් පදිංචි වීමය. මේ කොයි තීරණය ගත්තත් අපි එක් කරුණක් හොඳාකාරවම දනිමු. අපේ අම්මා ගෙන් සදහටම සමුගන්නා බවය. අපි කඳුකරයටද ඉන් ඔබ්බටද යන්නෙමු නම් අපිට ගෙනයාමට ඇත්තේ අම්මා පිලිබඳ මතකය පමණකි.  අපි මතකය අපේ දරුවන්ටද, ඔවුන්ගේ දරුවන්ටද දෙන්නෙමු. දිනෙක මතකය ඔවුන් ඈත එපිට බිමක වෙසෙන ඔවුන්ගේ මුල් බිම් වල දිවි ගෙවන මිතුරන් හඳුනා ගැනීමටද, සහෝදරත්වයෙන් වෙලා ගැනීමටද උපකාරී වනු ඇත.

කාළය ගතවුනි. වසරක් දෙකක් නොව වසර දහස් ගණනක් ගතවුනි. කාළය ඒ පුරෝගාමීන් පැමිණි පිය සටහන් මකා දැමීය. එදා තැනිතලා වාසී එඬේරුන් කොටසක් මධ්‍යම ආසියාවේ සිට මැද පෙරදිගටද එතැනින් දකුණු ආසියාවටද පැමිණි අතර තවත් කොටසක් යුරෝපානු මහාද්වීපය කරා ගමන් කළහ. අද ඔවුන් කොහේ ඇද්ද? ඔවුන්ට මවු භූමිය අමතකද? ඔවුන් කෙසේ සිය වෙන්ව ගිය සොයුරන් සොයුරියන් හඳුනා ගන්නද?

Saturday, February 10, 2018

කාටද චන්දෙ දුන්නේ?


අද ලියන්ඩ හිටියේ වෙනිං කාරණයක් ගැන. ඒත් හදිස්සියේම මතක් උනා අද නේද බොලව් චන්දෙ කියලා. අපි ශ්‍රී ලාංකිකයෝ විදිහට අපේ සිරිත් විරිත් වලට ගරු කරන්ඩ ඕන. සංස්කෘතිය රැක ගන්ඩ ඕන. එහෙම නැති උනොත් මඩු වල්ග පාරක් කන්ඩ ලැස්ති වෙන්ඩ ඕන. ඉතිං පුරාණේ ඉඳන් පැවතගෙන ආපු චන්ද දවසට අදාළ අපේ සිරිත් විරිත් කීපයක්  උනේ කොහොමද කියල කියන්ඩ තමයි අද ලැහැත්තිය. කොහෙද මේ ටෙලිවිසොන් බඩුකඩුත්තුවේ වත් පෙන්නන්නේ නෑනේ පරණ කාලේ චන්ද වලට අදාළ සිරිත් විරිත්. මේ අපිම ලියල කියල අනාගත පරම්පරාවට මේ කරුණු කාරනා පැහැදිලි කලොත් මිසක්ක.  ඉතින් මං හිතුවා අපේ අම්මලා අප්පච්චිලාගේ කාලේ අපේ ගෙදර චන්ද කෙරුවාව ගැන කතා දෙක තුනක් තමුන්නැහෙලා එක්ක බෙදා හදා ගන්ඩ.


ඔය ඔක්කොටොම කලින් කියන්ඩ ඕන අපේ ගෙදර තිබ්බ දේශපාලන මෙව්වා එක ගැන. අපි ඉපදෙන කොට රටේ තිබ්බ සෞභාග්‍යමත් වටපිටාව හිංදා අපේ අප්පච්චිට අපිට දෙන්ඩ කිරි පිටි ගේන්ඩ අනුරාධපුරේ යන්ඩ වෙලා. අප්පච්චිගෙ දෙමළ යාලුවෙක් ඉඳලා තියනවා යාපනේ. ඔය යාලුවා කිරිපිටි ටින් දෙකක් හොරෙන් ගෙනැල්ලා දෙනවලු අනුරාජපුරේ ඉස්ටේසමට. එතැන ඉඳන් අපේ අප්පච්චි ඇඳුම් බෑග් එකක හංගගෙන කිරි පිටි ටින් දෙක ගෙදර ගේනවලු. ඉතිං අපේ අප්පච්චි ජම්මාන්තර වෛරයක් ඇති කර ගත්තා ඔය නිල් පාට පක්සෙත් එක්ක. ඉතිං දන්න කියන කාලේ ඉඳලා අපේ ලේ කොළ පාටයි. ඊට පස්සේ අසූ ගණන් වල අගදී අප්පච්චිගේ ලේ ආපහු රතු පාටට හැරුනා. අම්මනං කිව්වේ ඒ කාලේ අම්මගේ නං ලේ වතුර වෙලයි තිබ්බේ කියලා. මොකද ඒ කාලේ රටේ හිටපු ප්‍රධාන පුරවැසියාගේ නුගුණ අපේ අප්පච්චි ප්‍රසිද්ධියේම කියා පාපු හිංදා. 

Sunday, February 4, 2018

අතීතයෙන් වර්තමානයට ආ අන්දරේ

ගිය පෝයට පායපු හඳ බැලුවද? වැහි මංදාරන් ගතිය හිංදා හරියටෝම බලන්ඩ බැරි උනත් මට නං හිතුනේ ජනවාරි මුල පායපු හඳ මීට වඩා ලොකුවට තිබ්බා කියලයි. පෝය දාට හරි, ඊට පස්සේ දවසේ හරි හඳ පායන දිහා බලන හුඟක් දවස් වලට මට මතක් වෙන සුන්දර සිදුවීමක් තියනවා. ඒ තමයි මම දැකල තියන ලස්සනම හඳ.

එදා බොහොම පැහදිලි අහසක් තිබ්බ මාර්තු මාසේ දවසක් කියලයි මතක. හන්තානට ඉහලින් ලස්සනට හඳ පායලා. සීතල සුළං රැල්ලක් ගතේ දැවටෙද්දී මම හිටියේ එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර එළිමහන් රංග පීටයේ එහෙම නැත්තං කවුරුත් කියන විදිහට වලේ. මං විතරක් නෙවෙයි එදා පේරාදෙණියේ දාස් ගානක් එතන හිටියා. හැබැයි මීක් සද්දයක් නෑ. පේරාදෙණියෙන් බිහිවෙච්ච මහා කළා කරුවෙක් තමුන්ගේ නාට්‍යයක් පෙන්නන්ඩ වලට ඇවිත්! ජයලත් මනෝරත්න මහත්තයා ගේ 'අන්දරේලා' නාට්‍යය එදා තමයි මම මුලිම්ම බැලුවේ. හඳ පානේ බලාපු මේ අම රස වෑහෙන නාට්‍යය ඊට පස්සෙත් මම හතර පාරක්ම බැලුවා. කැමතිද මම 'අන්දරේලා' දැක්ක විදිහ ගැන කියවන්ඩ?

රජ්ජුරුවෝ හිනස්සන්න විහිළුකාරයෝ
බිසව් තොමෝ සනස්සන්න විහිළුකාරයෝ
පඩි නඩි නෑ කාල බීල හිටියත් මදිද
රජ්ජුරුවෝ හිනස්සලා මැරුණත් මොකද

රජවරු කිව්වම කොච්චර රාජකාරි ද
විහිලු තහලුවක් හිතන්ඩ වෙලාව කොහෙ ද
රජා හිනාගස්සන එක ලේසි වැඩක් ද   
අන්දරේව ඕන උනේ ඒ නිසාව ද